TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Nuôi dạy con nhỏ

Những điều không nên làm khi đưa con nhỏ ra chỗ đông người: phòng lạc con từ cổng vào

Mải chọn hàng, mải nghe điện thoại, dặn con đứng yên một chỗ: những điều đừng làm ở hội chợ, khu vui chơi, bến xe để không lạc con.

A mother seen from behind holding the hand of a small boy in a yellow shirt walking through a busy open-air fair, wide shot from behind, warm late-afternoon light

Ở chỗ đông người như hội chợ, khu vui chơi, siêu thị dịp lễ, bến xe, ba điều tuyệt nhiên không nên làm với con nhỏ là: buông tay con để mải chọn hàng, trả tiền, nghe điện thoại; dặn con "đứng yên đây chờ mẹ" rồi đi ra chỗ khác; và ra khỏi nhà mà con chưa được dạy phải làm gì khi lạc. Lạc con thường chỉ mất vài giây, tìm lại mới mất nhiều thời gian.

Người lớn hay chủ quan vì đi chỗ quen, vì đông người tưởng an toàn, vì con "xưa nay vẫn đi theo mẹ". Nhưng chỗ đông là nơi tầm nhìn bị che, tiếng ồn nuốt mất tiếng gọi, và trẻ nhỏ thì bị thu hút bởi đủ thứ. Bài này đi theo đúng trình tự một chuyến đi: chuẩn bị ở nhà, lúc đi giữa đám đông, những giây phát hiện không thấy con, và những điều cần tránh khi dạy con. Mỗi điều cấm kèm lý do, hậu quả hay gặp và việc làm thay.

Lạc con thường xảy ra vào lúc nào

Phần lớn những lần lạc con không xảy ra lúc người lớn đang đi, mà lúc dừng lại: trả tiền ở quầy, chọn đồ ở sạp, xếp hàng mua vé, đứng nói chuyện với người quen, cúi xuống lấy đồ trong túi. Đó là mấy giây người lớn tạm quên tay mình đang không nắm tay con.

Trẻ từ khoảng hai tới năm tuổi đi nhanh hơn người lớn nghĩ, và đi theo thứ con thích chứ không theo đường về. Một chùm bóng bay, một con thú bông, một đứa trẻ khác đang chơi là đủ để con rẽ đi. Khi quay lại không thấy bố mẹ, con thường đi tìm theo hướng ngược, càng đi càng xa.

Điểm không quay lại được ở đây là khi con đã ra khỏi khu vực có người trông, như cổng ra, bãi xe, mép đường. Những phút đầu tiên sau khi phát hiện không thấy con là quan trọng nhất, và việc người lớn làm gì trong mấy phút đó quyết định mọi chuyện tiếp theo.

Trước khi ra khỏi nhà: những việc đừng bỏ qua

Đừng mặc cho con bộ đồ lẫn vào đám đông. Áo màu tối, màu xám, giống hàng trăm đứa trẻ khác là thứ nhiều nhà vẫn chọn vì đỡ bẩn. Khi cần tả con cho người khác tìm giúp, bố mẹ lúng túng không biết nói gì. Thay vào đó, chọn một chiếc áo màu sáng, nổi, và chụp một tấm ảnh con toàn thân ngay trước khi ra khỏi nhà để có ảnh mới nhất với đúng bộ đồ hôm đó.

Đừng ra khỏi nhà mà con chưa thuộc tên bố mẹ và cách xin giúp. Nhiều trẻ chỉ biết gọi "mẹ", "bố", không biết tên thật của bố mẹ, không biết số điện thoại. Khi lạc, người tốt muốn giúp cũng không biết bắt đầu từ đâu. Thay vào đó, tập với con tên đầy đủ của bố mẹ; trẻ lớn hơn thì tập thuộc số điện thoại. Với trẻ nhỏ, có thể viết số của bố mẹ vào một tấm thẻ cất trong túi áo, hoặc ghi ở mặt trong vòng tay; không ghi tên con ra ngoài chỗ ai cũng đọc được.

Đừng đi chỗ đông vào lúc con đang mệt, đói hay buồn ngủ. Con mệt thì quấy, đòi bế, giằng tay, và bố mẹ dễ mất kiên nhẫn buông tay con ra. Thay vào đó, chọn giờ đi khi con vừa ngủ dậy, vừa ăn xong, mang theo nước và chút đồ ăn, và về sớm khi thấy con bắt đầu mệt thay vì cố thêm một vòng.

Giữa đám đông: những việc tuyệt nhiên đừng làm

Đừng buông tay con để chọn hàng, trả tiền hay nghe điện thoại. Mỗi người lớn chỉ có hai tay, mà ở chỗ đông thì việc gì cũng cần tay. Trong lúc người lớn đếm tiền, cầm túi, con đã đi ba bước. Thay vào đó, trước khi làm việc gì cần hai tay, cho con đứng sát vào người mình, kẹp con giữa hai chân hoặc bế con lên; điện thoại đổ chuông thì để đó, gọi lại khi đã ra chỗ vắng.

Đừng dặn con "đứng yên đây chờ mẹ" rồi đi ra chỗ khác. Người lớn tưởng con sẽ đứng yên vài phút. Trẻ nhỏ không ước lượng được vài phút là bao lâu, và chỉ một thứ hấp dẫn đi qua là con đi theo. Thay vào đó, đi đâu cũng mang con theo; nếu cần đi vệ sinh, xếp hàng, mà có hai người lớn thì một người ở hẳn với con.

Đừng giao việc trông con một cách mập mờ khi đi đông người lớn. Cả nhà đi chơi, ai cũng nghĩ có người khác đang để mắt tới con. Cuối cùng không ai nhìn. Thay vào đó, nói rõ thành lời: "Bây giờ anh trông con, em đi mua vé", và khi giao lại cũng nói thành lời: "Em trông con nhé." Chỉ khi người kia đáp lại mới tính là đã giao.

Đừng cho con chạy trước quá xa vì "con chỉ chạy quanh đây". Ở khu vui chơi, người lớn hay ngồi ghế, cho con tự chơi. Khu nào có nhiều lối ra, nhiều góc khuất thì con chỉ cần đi vòng sau một bức tường là mất dấu. Thay vào đó, chọn chỗ đứng nhìn được lối ra, giữ con trong tầm mắt, và với trẻ nhỏ thì đi cùng con chứ không ngồi xa.

Khi phát hiện không thấy con: những phản xạ đừng làm

Đừng chạy loạn đi tìm một mình theo một hướng. Hoảng là phản xạ tự nhiên, người lớn lao đi tìm theo hướng mình đoán. Trong lúc đó con có thể quay lại chỗ cũ mà không thấy ai. Thay vào đó, nếu đi hai người, một người đứng nguyên ở chỗ vừa mất con, người kia đi tìm; báo ngay cho bảo vệ, ban tổ chức, nhân viên quầy gần nhất, đưa ảnh con vừa chụp.

Đừng ngại làm phiền mà chậm báo người xung quanh. Có người sợ làm ầm ĩ, tự tìm thêm mười lăm phút mới nhờ. Mười lăm phút ở chỗ đông là rất dài. Thay vào đó, báo ngay: nói to tên con, tả bộ quần áo, nhờ bảo vệ chặn các lối ra; nếu không thấy con sau ít phút, gọi 113.

Đừng quát mắng con ngay khi tìm thấy. Sau cơn hoảng, người lớn hay vỡ oà bằng một trận mắng. Con vừa sợ vì lạc, giờ sợ thêm vì bị mắng, và lần sau có thể trốn đi thay vì đi tìm người giúp. Thay vào đó, ôm con, nói "Mẹ tìm thấy con rồi, con giỏi lắm vì đã đứng chờ", để chuyện dạy dỗ tới khi cả hai đã bình tĩnh.

Dạy con khi lạc: những điều đừng dạy sai

Đừng dạy con "không được nói chuyện với ai cả". Câu này nghe an toàn, nhưng khi lạc, con cần nói chuyện với người lớn để được giúp. Thay vào đó, dạy con tìm đúng người: chú bảo vệ, cô bán hàng ở quầy, chú công an, hoặc một người mẹ đang dắt con nhỏ, và nói tên bố mẹ với họ.

Đừng dạy con đi tìm bố mẹ. Đứa trẻ đi tìm thì càng đi càng xa. Thay vào đó, dạy con một câu dễ nhớ: "Lạc thì đứng yên, gọi to tên mẹ, rồi nhờ cô bán hàng." Ở mỗi nơi tới, chỉ cho con một chỗ hẹn gặp cụ thể, như quầy thu ngân hay cổng chính.

Đừng chỉ nói một lần. Trẻ nhỏ cần tập qua trò chơi: bố mẹ đóng vai người bán hàng, con tập nói "Cháu bị lạc mẹ, mẹ cháu tên là…". Tập vài lần ở nhà, nhắc lại trước mỗi chuyến đi, con sẽ nhớ được khi cần.

Tự soát trước khi đưa con ra chỗ đông

Trước khi bước vào hội chợ, khu vui chơi, siêu thị dịp lễ hay bến xe, hãy chắc mình KHÔNG đang ở các ô bên trái:

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Mặc đồ lẫn vào đám đôngKhó tả con cho người tìm giúpÁo màu sáng, chụp ảnh toàn thân trước khi đi
Con chưa biết tên bố mẹNgười giúp không biết gọi aiTập tên, thẻ số điện thoại trong túi
Đi lúc con mệt, đóiCon quấy, người lớn buông tayChọn giờ, mang nước, về sớm
Buông tay để trả tiềnCon đi mất trong vài giâyKẹp con sát người hoặc bế lên
Dặn con đứng yên chờCon đi theo thứ hấp dẫnMang con theo mọi lúc
Giao trông con mập mờKhông ai thật sự nhìnGiao bằng lời, chờ đáp lại
Chạy loạn tìm một mìnhCon quay lại không thấy aiMột người đứng chỗ cũ, báo bảo vệ
Chậm báo người xung quanhMất những phút quan trọngBáo ngay, chặn lối ra, gọi 113
Mắng ngay khi tìm thấyLần sau con trốnÔm con, dạy sau

Chuyến đi nào cũng có lúc người lớn phân tâm. Bảng trên không đòi bố mẹ căng thẳng suốt buổi, chỉ đòi vài thói quen nhỏ giữ đều mỗi lần ra khỏi nhà.

Sau một lần suýt lạc con thì làm gì

Lần lạc con, dù chỉ vài phút, là bài học đắt cho cả nhà. Tận dụng nó theo thứ tự:

  1. Ngay khi tìm thấy, kiểm tra con có bị thương, có ai đưa con đi đâu không, có ai cho con ăn uống gì không; nếu có điều bất thường thì báo bảo vệ, ban tổ chức và gọi 113.
  2. Cảm ơn người đã giúp, xin số liên lạc nếu có điều gì cần hỏi lại sau.
  3. Về tới nhà, khi con đã bình tĩnh, hỏi con kể lại chuyện đã xảy ra, không trách, chỉ để hiểu con đã nghĩ gì và đi theo hướng nào.
  4. Cả nhà nhìn lại khoảnh khắc mất con: đang làm gì, ai đang trông, vì sao buông tay. Đổi đúng thói quen đó, không cần đổi cả chuyến đi.
  5. Tập lại với con những việc cần làm khi lạc qua trò chơi đóng vai, và chọn sẵn chỗ hẹn gặp cho lần đi sau.
  6. Nếu sau đó con sợ chỗ đông, bám chặt, mất ngủ kéo dài, cho con làm quen lại dần với những chuyến đi ngắn; kéo dài nhiều tuần thì hỏi chuyên gia tâm lý trẻ em.

Đừng tự trách mãi. Những người cẩn thận nhất cũng có lúc mất con vài giây; khác biệt nằm ở thói quen được sửa sau đó.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng dây đeo tay nối với con ở chỗ đông?

Một số gia đình dùng ở những nơi rất đông như bến xe, lễ hội. Đó là lựa chọn của mỗi nhà; dây không thay được việc nắm tay, để mắt và dạy con phải làm gì khi lạc.

Con mấy tuổi thì nên dạy cách xử lý khi bị lạc?

Có thể bắt đầu từ khi con nói được câu ngắn, khoảng hai ba tuổi, qua trò chơi đóng vai. Lớn hơn thì tập thuộc số điện thoại và chọn chỗ hẹn gặp ở mỗi nơi tới.

Có nên ghi tên con lên áo, lên balo?

Không nên ghi tên con ở chỗ ai cũng đọc được, vì người lạ có thể gọi tên để con tin. Ghi số điện thoại của bố mẹ ở chỗ kín như mặt trong vòng tay hoặc thẻ trong túi.

Lạc con bao lâu thì nên gọi 113?

Không cần chờ lâu. Sau khi báo bảo vệ, ban tổ chức và tìm quanh khu vực trong ít phút mà không thấy, gọi 113 và làm theo hướng dẫn.

Con hay vùng tay chạy đi ở chỗ đông thì làm sao?

Tập ở nơi ít người trước, khen khi con đi cạnh, và nói rõ luật trước khi vào: "Ở đây con nắm tay mẹ, muốn xem gì thì nói mẹ." Con quá mệt thì về sớm.

Có nên để con chơi một mình trong khu vui chơi có người trông?

Nhân viên khu vui chơi trông chung cả khu, không trông riêng con mình. Bố mẹ vẫn nên đứng ở chỗ nhìn thấy con và thấy lối ra, nhất là khi khu có nhiều cửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138