TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Xin việc, phỏng vấn và đi làm

Những điều không nên làm khi nhận thư mời làm việc: trước khi gật đầu và ký

Có thư mời làm việc là lúc dễ hớ nhất: nhận vội, nghỉ chỗ cũ ngay, bỏ qua chỗ ghi mập mờ. Những điều nên tránh từ lúc mở thư tới lúc ký hợp đồng.

A middle-aged man seen from behind sitting on a sofa by a bright window, holding blank sheets of paper in both hands, a cup of tea on a low table, warm late-afternoon light

Ba điều tuyệt nhiên đừng làm khi vừa nhận thư mời làm việc: đừng nộp đơn nghỉ chỗ cũ trước khi có thư mời bằng văn bản đủ thông tin, đừng trả lời đồng ý khi chưa đọc hết các mục về lương, thử việc, giờ làm, và đừng nhận lời nhiều nơi cùng lúc rồi tính sau. Lúc vui nhất cũng là lúc người ta đọc ẩu nhất.

Tình huống này hay hỏng vì cảm giác nhẹ nhõm sau một thời gian tìm việc, vì sợ chần chừ thì mất, và vì ngại hỏi lại những điều trông như "vặt vãnh". Các điều cấm dưới đây xếp theo ba lúc: khi vừa nhận thư, khi trả lời, và khi chuẩn bị rời chỗ cũ; cuối bài là bảng soát và cách gỡ khi lỡ nhận rồi mới thấy không ổn.

Thư mời làm việc tới vào lúc nào và vì sao dễ hớ

Thư mời làm việc thường tới sau vòng phỏng vấn cuối, có khi qua thư điện tử, có khi qua một cuộc gọi rồi mới gửi văn bản sau, có nơi chỉ nhắn tin. Trong thư thường có chức danh, ngày bắt đầu, mức lương, thời gian thử việc, giờ làm, địa điểm và hạn trả lời. Nhiều nơi để hạn trả lời ngắn, vài ngày, nên người nhận cảm thấy phải quyết nhanh.

Điểm không quay lại được có hai chỗ. Thứ nhất là lúc bạn báo nghỉ ở chỗ cũ: đã nói ra thì khó rút lại, và nếu chỗ mới đổi ý, bạn đứng giữa hai bên. Thứ hai là lúc bạn ký hợp đồng hoặc trả lời đồng ý bằng văn bản: những gì bạn không hỏi trước lúc đó, sau này sẽ rất khó đòi. Người hay vấp là người lần đầu nhận việc chính thức, và người đang đi làm muốn đổi chỗ nhưng chưa từng đọc kỹ một thư mời nào.

Khi vừa nhận thư: đọc gì và đừng bỏ qua gì

Đừng đọc lướt rồi chỉ nhớ con số lương. Con số lương là chỗ mắt dừng lại đầu tiên, và cũng thường là chỗ duy nhất được đọc kỹ. Những chỗ khác như giờ làm, địa điểm, chức danh, thời gian thử việc thì đọc qua. Một người nhận việc xong mới biết địa điểm làm là một kho ở ngoại thành chứ không phải văn phòng nơi mình phỏng vấn. Thay vào đó, đọc thư hai lần, lần hai cầm bút đánh dấu từng mục: chức danh, phần việc, nơi làm, giờ làm, lương trước hay sau khoản trừ, thử việc bao lâu, lương thử việc, ngày bắt đầu, hạn trả lời. Mục nào thư không ghi, ghi chú bên lề để hỏi lại một lượt trong cùng một thư, đừng hỏi lắt nhắt nhiều lần.

Đừng bỏ qua những chữ mập mờ như "theo chính sách công ty", "thoả thuận sau". Người ta ngại hỏi vì sợ bị coi là đòi hỏi. Nhưng "thưởng theo chính sách công ty" có thể là có, có thể là không bao giờ; "phụ cấp thoả thuận sau" thường là không có. Thay vào đó, gửi thư hỏi lại từng chỗ: "Dạ em xin anh chị cho biết thêm chính sách thưởng hiện hành áp dụng cho vị trí này gồm những gì ạ". Câu trả lời bằng văn bản giữ lại.

Đừng chấp nhận thư mời chỉ qua tin nhắn hay cuộc gọi. Lời mời qua điện thoại nghe chắc chắn, người gọi nhiệt tình, và bạn thấy đòi văn bản là thiếu tin tưởng. Rồi tới ngày đi làm, điều kiện đổi khác mà không có gì để đối chiếu. Thay vào đó, nói nhẹ: "Dạ em cảm ơn, anh chị gửi giúp em thư mời qua thư điện tử để em xem kỹ và trả lời chính thức ạ".

Khi trả lời: nhận, hỏi lại hay từ chối

Đừng trả lời đồng ý trong vòng vài phút vì sợ mất. Vui quá nên người ta bấm trả lời ngay. Sau đó mới nhận ra các khoản chưa rõ, nhưng đã đồng ý rồi. Thay vào đó, trả lời trong ngày rằng bạn đã nhận được thư, cảm ơn, và sẽ trả lời chính thức trước hạn. Dùng khoảng thời gian đó để đọc, hỏi lại, và bàn với người nhà nếu việc ảnh hưởng tới giờ giấc gia đình.

Đừng nhận lời hai ba nơi cùng lúc để chọn sau. Có nhiều thư mời cùng lúc, người ta nhận hết để "giữ chỗ", tới sát ngày mới báo không tới. Nơi bị bỏ rơi đã từ chối những ứng viên khác vì bạn, và họ nhớ tên bạn lâu. Thay vào đó, xin thêm thời gian ở nơi bạn còn phân vân, chọn một nơi, rồi báo từ chối các nơi còn lại ngay khi quyết.

Đừng im lặng khi muốn từ chối. Ngại nói không, nhiều người lơ thư, không nghe máy, coi như xong. Ngành nào cũng nhỏ hơn bạn nghĩ, và người tuyển hôm nay có thể là người phỏng vấn bạn ở nơi khác vài năm sau. Thay vào đó, viết ba câu: cảm ơn, báo bạn quyết định không nhận vì đã chọn một hướng khác, chúc họ sớm tìm được người phù hợp.

Đừng ký hợp đồng ngay trong buổi sáng ngày đầu mà không đối chiếu với thư mời. Ngày đầu đi làm, phòng nhân sự đưa một xấp giấy, mọi người xung quanh đều ký nhanh, bạn ngại làm người chậm nhất. Rồi vài tháng sau mới thấy chức danh, mức lương hay thời gian thử việc trong hợp đồng khác với thư mời đã nhận. Thay vào đó, mang theo bản in thư mời ngay ngày đầu, đọc từng mục tương ứng trong hợp đồng, và nói: "Dạ em xin phép đọc kỹ, chỗ này em thấy khác thư mời, anh chị xem giúp em". Nếu cần mang về đọc thêm một tối, xin phép mang về.

Khi chuẩn bị rời chỗ cũ

Đừng nộp đơn nghỉ chỗ cũ trước khi có thư mời bằng văn bản. Hứng khởi, nhiều người báo nghỉ ngay sau cuộc gọi báo trúng tuyển. Đã có trường hợp chỗ mới hoãn tuyển vì đổi kế hoạch, người kia mất cả hai. Thay vào đó, chỉ báo nghỉ khi đã có thư mời ghi rõ ngày bắt đầu, và ngày bắt đầu đó đủ xa để bạn làm đúng thời hạn báo trước theo hợp đồng cũ. Thời hạn báo trước tuỳ loại hợp đồng; tra văn bản hiện hành để biết phần của mình.

Đừng hứa ngày bắt đầu mà chưa tính thời gian bàn giao. Chỗ mới hỏi "khi nào em đi làm được", bạn nói ngày sớm nhất cho được lòng. Rồi chỗ cũ không cho nghỉ sớm, bạn phải xin dời, mất điểm từ trước ngày đầu. Thay vào đó, tính ngược: thời hạn báo trước, thời gian bàn giao, vài ngày nghỉ giữa hai việc; báo ngày bắt đầu sau khi đã cộng đủ.

Đừng kể với đồng nghiệp chỗ cũ trước khi báo cấp trên. Tin vui muốn chia sẻ, nhưng cấp trên nghe từ người khác là chuyện không hay, và bạn mất quyền chọn cách nói. Thay vào đó, báo cấp trên trực tiếp trước, sau đó mới tới đồng nghiệp.

Bảng tự soát: trước khi trả lời đồng ý, hãy chắc mình KHÔNG

Đọc bảng này cùng lá thư mời, đánh dấu từng dòng.

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Chỉ nhớ con số lươngBất ngờ về nơi làm, giờ làmĐọc hai lần, đánh dấu từng mục
Bỏ qua chữ mập mờThưởng, phụ cấp không bao giờ cóHỏi lại bằng văn bản
Nhận lời qua điện thoạiKhông có gì để đối chiếuXin thư mời qua thư điện tử
Đồng ý trong vài phútĐã nhận rồi mới thấy chỗ chưa rõBáo đã nhận thư, trả lời trước hạn
Nhận nhiều nơi để chọn sauMất uy tín với nơi bị bỏChọn một, từ chối nơi còn lại ngay
Im lặng khi từ chốiBị nhớ tên theo cách xấuBa câu cảm ơn và từ chối
Báo nghỉ chỗ cũ quá sớmMất cả hai nếu chỗ mới hoãnChỉ báo khi có văn bản và ngày rõ
Hứa ngày bắt đầu sớm nhấtPhải xin dời, mất điểmCộng đủ báo trước và bàn giao
Kể với đồng nghiệp trướcCấp trên nghe từ người khácBáo cấp trên trước

Lỡ nhận rồi mới thấy không ổn thì gỡ thế nào

Nếu đã trả lời đồng ý mà sau đó phát hiện điều kiện khác lời hứa hoặc bạn đổi ý, vẫn còn cách gỡ cho đàng hoàng:

  1. Nếu điều kiện thực tế khác thư mời: mang thư mời ra đối chiếu, hỏi phòng nhân sự bằng văn bản và đề nghị điều chỉnh hợp đồng đúng như thư.
  2. Nếu chưa ký hợp đồng mà bạn đổi ý: báo ngay khi quyết, càng sớm càng tốt, xin lỗi ngắn gọn và nói thật lý do chung, không viện cớ.
  3. Nếu đã ký mà muốn rút: đọc kỹ điều khoản chấm dứt, làm đúng thủ tục báo trước; chuyện phức tạp hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc phòng nhân sự để biết quyền và nghĩa vụ của mình.
  4. Nếu đã báo nghỉ chỗ cũ mà chỗ mới huỷ: hỏi thẳng cấp trên cũ có thể giữ bạn lại không, nói thật hoàn cảnh; nhiều nơi sẵn lòng nếu bạn chưa bàn giao xong.
  5. Giữ lại toàn bộ thư từ, tin nhắn với chỗ mới; đó là bằng chứng nếu cần làm rõ về sau.

Những điều tưởng cấm mà thật ra không sao

Nhiều người nghĩ đã có thư mời thì chỉ còn việc gật đầu. Mấy điều sau đây thật ra làm được và nên làm:

  • Hỏi lại về thư mời không làm bạn mất lời mời; nơi tử tế thường đánh giá cao người đọc kỹ.
  • Xin thêm vài ngày để trả lời là bình thường, nhất là khi bạn đang chờ một kết quả khác.
  • Đề nghị điều chỉnh nhỏ như ngày bắt đầu, giờ làm linh hoạt một buổi, là chuyện có thể thương lượng sau khi có thư mời.
  • Từ chối thư mời sau khi đã đi phỏng vấn mấy vòng không có gì sai, miễn là báo sớm và lịch sự.
  • Xin nói chuyện thêm với người sẽ là quản lý trực tiếp trước khi nhận, để hỏi về phần việc hằng ngày, là đề nghị hợp lý mà nhiều nơi sẵn lòng sắp xếp.
  • Nhờ người có kinh nghiệm đọc giúp thư mời, che bớt thông tin riêng nếu muốn, là cách nhiều người dùng để không bỏ sót chỗ mập mờ.

Thư mời là lời đề nghị hai chiều. Bạn đọc kỹ nó cũng như người tuyển đã đọc kỹ hồ sơ của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Thư mời làm việc có giá trị như hợp đồng lao động không?

Không hoàn toàn. Thư mời là lời đề nghị và cam kết ban đầu; hợp đồng lao động mới là văn bản ràng buộc chính. Tuy vậy thư mời là căn cứ đối chiếu khi hợp đồng ghi khác. Chi tiết nên tra văn bản hiện hành.

Nhận thư mời rồi có được thương lượng lại lương không?

Được, trước khi trả lời đồng ý. Nên hỏi một lần, có căn cứ, và chuẩn bị tâm thế rằng họ có thể giữ nguyên mức. Sau khi đã đồng ý thì không nên mở lại chuyện này.

Hạn trả lời thư mời quá gấp thì phải làm sao?

Xin thêm thời gian bằng văn bản, nói rõ bạn cần đọc kỹ và trả lời trước một ngày cụ thể. Nếu nơi đó không đồng ý cho thêm cả một hai ngày, đó cũng là thông tin về cách họ làm việc.

Có nên báo chỗ cũ là mình đã nhận lời chỗ mới không?

Không bắt buộc nói tên chỗ mới. Chỉ cần báo bạn nghỉ, thời điểm nghỉ và kế hoạch bàn giao. Nói tên chỗ mới hay không là quyền của bạn, nhất là khi hai nơi cùng ngành.

Thư mời không ghi thời gian thử việc thì có sao không?

Nên hỏi lại cho rõ: có thử việc không, bao lâu, lương thử việc thế nào, tiêu chí đánh giá ra sao. Những điều này ảnh hưởng trực tiếp tới thu nhập và sự ổn định của bạn trong vài tháng đầu.

Đã đồng ý rồi mà nhận được lời mời tốt hơn thì làm gì?

Đây là lựa chọn của bạn, nhưng phải trả giá bằng uy tín. Nếu quyết đổi, báo ngay cho nơi đã đồng ý, xin lỗi thật lòng, và không im lặng tới ngày đầu đi làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138