TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Chăm cha mẹ già và người thân

Những điều không nên làm khi đưa cha mẹ già đi khám: từ đêm trước tới lúc nghe bác sĩ

Đưa cha mẹ già đi khám bệnh: những điều con cháu không nên làm từ đêm trước, lúc chờ khám, lúc nghe bác sĩ tới khi về nhà, và việc nên làm thay ở từng chặng.

An adult daughter seen from behind helping her elderly mother put on a light cardigan by the front door early in the morning, a small cloth bag on a chair, soft morning daylight

Ba điều không nên làm nhất khi đưa cha mẹ già đi khám: nói dối cha mẹ là đi chơi để đưa tới viện; trả lời thay cha mẹ mọi câu bác sĩ hỏi; và về nhà rồi tự ý đổi, bỏ hay mua thêm thuốc theo lời người quen. Ba việc này làm buổi khám mất giá trị, có khi còn làm cha mẹ sợ đi khám từ đó về sau.

Một buổi khám của người già hay hỏng vì con vội: xin nghỉ được nửa ngày, muốn xong thật nhanh, nên làm thay cha mẹ mọi thứ. Cha mẹ thì ngại tốn tiền, sợ nghe bệnh, hay giấu triệu chứng. Danh sách đi lần lượt qua ba thời điểm: chuẩn bị từ đêm trước, lúc ở nơi khám, và sau khi về. Bài không nói bệnh gì, thuốc gì; mọi chuyện chuyên môn là việc của bác sĩ.

Một buổi đưa cha mẹ đi khám thường diễn ra thế nào

Người con thường chỉ có một buổi sáng. Cha mẹ dậy từ rất sớm, lo lắng, có khi nhịn ăn vì nghe ai đó nói đi khám phải nhịn. Tới nơi khám thì đông, phải lấy số, chờ, đi qua nhiều phòng. Con chạy làm thủ tục, cha mẹ ngồi một chỗ. Đến lượt gặp bác sĩ chỉ có vài phút, con nói thay cho nhanh, bác sĩ kê đơn, hẹn tái khám.

Người hay gặp tình huống này là con cái đi làm, đưa cha mẹ từ quê lên tuyến trên, hoặc đưa đi khám định kỳ bệnh mạn tính. Chỗ dễ hỏng nhất là vài phút trước mặt bác sĩ: nếu thông tin sai hay thiếu, mọi thứ sau đó đều dựa trên cái sai đó.

Điểm không quay lại được là lúc về nhà với một đơn thuốc mà không ai hiểu rõ, và lúc cha mẹ đã quyết định không đi khám nữa vì lần trước quá mệt, quá sợ. Cái thứ hai còn khó gỡ hơn cái thứ nhất.

Chuẩn bị từ đêm trước: đừng để buổi khám hỏng từ ở nhà

Đừng giấu cha mẹ, nói là đi chơi rồi chở thẳng tới nơi khám. Con sợ nói thật thì cha mẹ không chịu đi. Nhưng bị lừa đến nơi khám, người già vừa giận vừa sợ, trả lời bác sĩ qua loa, và lần sau không tin con nữa. Một cụ ông từng bị con chở đi “uống cà phê” rồi vào thẳng phòng khám, từ đó cứ nghe con rủ đi đâu là hỏi đi khám hả. Thay vào đó, nói trước một hai hôm, nói lý do thật nhẹ nhàng: “Mấy bữa nay con thấy ba hay mệt, mình đi cho bác sĩ coi một lần để con yên tâm.”

Đừng tự bắt cha mẹ nhịn ăn hay ngưng thuốc đang uống trước buổi khám. Nghe nói đi xét nghiệm phải nhịn, con dặn cha mẹ nhịn từ tối, bỏ luôn thuốc buổi sáng. Với người già có bệnh mạn tính, nhịn ăn hay bỏ thuốc mà không có chỉ dẫn có thể làm mệt, choáng ngay trên đường đi. Thay vào đó, gọi hỏi nơi khám hoặc hỏi bác sĩ đang theo dõi xem có cần nhịn không, thuốc buổi sáng uống hay để lại; không hỏi được thì mang theo đồ ăn nhẹ, thuốc, và nói với nhân viên ngay khi tới.

Đừng đi tay không, không mang thuốc đang uống và giấy tờ cũ. Con nghĩ bác sĩ khám là biết. Nhưng bác sĩ cần biết cha mẹ đang uống gì, đã khám ở đâu, kết quả lần trước ra sao. Thay vào đó, gom vào một túi: căn cước, thẻ bảo hiểm y tế, sổ khám, đơn thuốc cũ, kết quả xét nghiệm cũ, và mang luôn các vỉ thuốc, lọ thuốc đang uống, kể cả thuốc bổ, thuốc nam.

Đừng để tới phòng khám mới nghĩ xem muốn hỏi gì. Trước mặt bác sĩ, ai cũng quên. Thay vào đó, tối hôm trước ngồi với cha mẹ ghi ra giấy: khó chịu ở đâu, từ bao giờ, lúc nào nặng hơn, đã làm gì; và ba câu muốn hỏi bác sĩ nhất. Để cha mẹ tự kể, con chỉ ghi.

Ở nơi khám: đừng làm thay những gì cha mẹ còn tự làm được

Đừng trả lời thay cha mẹ khi bác sĩ hỏi. Con muốn nhanh, nghĩ mình nói rõ hơn. Nhưng chỉ cha mẹ mới biết đau thế nào, mệt ra sao; con kể lại thường sai mức độ, có khi nói theo điều mình lo. Thay vào đó, để cha mẹ trả lời trước, con bổ sung sau bằng câu: “Thưa bác sĩ, ở nhà con thấy thêm chuyện này…” Nếu cha mẹ nghe kém, con nhắc lại câu hỏi cho rõ chứ không trả lời thay.

Đừng để cha mẹ ngồi một mình chờ suốt buổi. Con đi lấy số, đóng tiền, đi xếp hàng chỗ khác, cha mẹ ngồi một mình giữa chỗ đông, không biết gọi tên lúc nào, có khi đi vệ sinh lạc đường. Thay vào đó, nếu chỉ có một người đi cùng, chọn chỗ ngồi gần phòng gọi tên, dặn cha mẹ ngồi yên đó, để sẵn chai nước; tốt nhất là có hai người đi cùng với người già yếu.

Đừng nghe người lạ mời khám nhanh, khám chỗ khác hay mua thuốc ngoài cổng. Thấy đông, mệt, có người lại gần nói quen bác sĩ, khám ngay khỏi chờ, hoặc mời ra chỗ khác làm cho nhanh. Người già và người nhà sốt ruột rất dễ đi theo. Thay vào đó, chỉ làm theo quầy hướng dẫn và nhân viên mặc đồng phục của nơi khám; ai mời đi chỗ khác thì từ chối gọn: “Dạ thôi, nhà con chờ được.”

Đừng giấu bác sĩ những thứ cha mẹ đang tự uống. Thuốc nam, thuốc bổ, rượu ngâm, thuốc mua theo lời người quen, cha mẹ hay giấu vì sợ bị la, con thì quên kể. Thay vào đó, nói hết, kể cả thứ mình nghĩ không liên quan; để bác sĩ quyết thứ gì nên ngưng.

Sau khi về: đừng tự chỉnh những gì bác sĩ đã dặn

Đừng tự đổi, bỏ hay mua thêm thuốc theo lời người quen. Uống vài hôm thấy đỡ, cha mẹ tự ngưng; hoặc hàng xóm mách loại khác “uống hay lắm”. Thay vào đó, mọi thay đổi về thuốc phải hỏi lại bác sĩ đã kê; thấy cha mẹ có biểu hiện lạ sau khi uống thuốc thì đưa đi khám lại, khẩn cấp thì gọi 115.

Đừng giấu cha mẹ kết quả hay tự quyết hướng điều trị thay cha mẹ. Con sợ cha mẹ buồn nên giấu. Nhưng cha mẹ còn minh mẫn có quyền biết và quyết về cơ thể mình. Thay vào đó, hỏi bác sĩ cách nói, nói cùng một người thân cha mẹ tin, và để cha mẹ hỏi lại bao nhiêu lần cũng được.

Đừng để chỉ một người con biết lịch tái khám và đơn thuốc. Người đó bận hay ốm là cha mẹ lỡ hẹn. Thay vào đó, chụp đơn thuốc, ghi ngày tái khám gửi vào nhóm chung của anh chị em, và dán một bản viết tay to chữ ở chỗ cha mẹ hay ngồi.

Bảng tự soát: trước khi đưa cha mẹ đi khám, hãy chắc mình KHÔNG

Đọc lại vào tối hôm trước buổi khám.

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Nói dối là đi chơiCha mẹ giận, sợ đi khám về sauNói trước, nói lý do thật nhẹ nhàng
Tự bắt nhịn ăn, bỏ thuốcMệt, choáng trên đườngHỏi nơi khám, mang theo đồ ăn và thuốc
Đi tay khôngBác sĩ thiếu thông tinTúi giấy tờ, đơn cũ, thuốc đang uống
Không ghi câu hỏiQuên điều cần hỏiGhi triệu chứng và ba câu hỏi
Trả lời thay cha mẹSai mức độ, thiếu ýCha mẹ nói trước, con bổ sung
Để cha mẹ chờ một mìnhLỡ lượt, lạc, mệtNgồi gần phòng gọi tên, hai người đi cùng
Đi theo người lạ mời khám nhanhMất tiền, khám không đúng chỗChỉ theo quầy hướng dẫn chính thức
Giấu thứ đang tự uốngTrùng thuốc, tương tácKể hết với bác sĩ
Tự đổi, bỏ thuốcBệnh nặng lênHỏi lại bác sĩ đã kê
Một người giữ lịch tái khámLỡ hẹn khi người đó bậnGửi nhóm chung, dán bản to chữ

Lỡ rồi: buổi khám vừa rồi không ổn thì gỡ thế nào

Nếu về tới nhà mới thấy thiếu thông tin, hoặc cha mẹ giận vì bị đưa đi bất ngờ:

  1. Xin lỗi cha mẹ trước nếu đã nói dối chuyện đi khám, hứa lần sau nói trước. Người già nhớ lời xin lỗi lâu hơn người trẻ nghĩ.
  2. Nếu không hiểu đơn thuốc, gọi lại nơi khám hoặc mang đơn tới hỏi; đừng đoán theo tên thuốc trên mạng.
  3. Nếu đã quên kể với bác sĩ thứ cha mẹ đang tự uống, ghi lại đầy đủ và báo ở lần khám gần nhất, hoặc hỏi lại sớm nếu cha mẹ đang uống cùng lúc thuốc mới.
  4. Nếu sau khi về cha mẹ có dấu hiệu nặng hơn như khó thở, đau ngực, yếu nửa người, lơ mơ, ngã, gọi 115 ngay; các dấu hiệu khác lạ thì đưa đi khám lại, đừng chờ tới ngày hẹn.
  5. Nếu cha mẹ đã lỡ đưa tiền cho người lạ mời khám nhanh ngoài cổng, giữ lại giấy biên nhận, tin nhắn nếu có, báo với bộ phận hướng dẫn của nơi khám và trình báo công an nơi đó; đừng trách cha mẹ đã tin người.

Lần khám sau, rút kinh nghiệm thành một tờ giấy dán trong túi giấy tờ: mang gì, hỏi gì, ai đi cùng. Mỗi lần đi khám sẽ nhẹ hơn lần trước.

Ở phòng khám: những việc tưởng làm phiền bác sĩ mà thật ra nên làm

Ghi âm hoặc ghi chép lời bác sĩ dặn không phải là thiếu tin tưởng. Nhiều người ngại, sợ bác sĩ phật lòng. Chỉ cần xin phép một câu: “Dạ cho con ghi lại để về nói lại cho anh chị em.” Lời dặn về liều, giờ uống, ngày tái khám rất dễ quên khi đang lo.

Hỏi lại bác sĩ khi chưa hiểu không làm mất thời gian của ai. Hỏi một câu cho rõ ở phòng khám đỡ hơn mười cuộc gọi về sau. Câu dễ dùng: “Dạ bác sĩ cho con hỏi lại, thuốc này uống trước hay sau ăn, uống đến khi nào?”

Xin ý kiến bác sĩ thứ hai không phải là bất kính với bác sĩ đầu. Với quyết định lớn như mổ, đổi hướng điều trị, nhiều gia đình muốn hỏi thêm một nơi nữa. Mang đủ kết quả cũ theo, nói thật là đang hỏi thêm ý kiến, và để cha mẹ cùng nghe để tự quyết.

Câu hỏi thường gặp

Đưa bố mẹ già đi khám cần mang theo những gì?

Căn cước, thẻ bảo hiểm y tế, sổ khám, đơn thuốc và kết quả xét nghiệm cũ, các vỉ thuốc đang uống kể cả thuốc bổ, thuốc nam, một tờ ghi triệu chứng và câu hỏi, nước uống, đồ ăn nhẹ, áo khoác mỏng.

Bố mẹ già không chịu đi khám thì có nên nói dối để đưa đi?

Không nên. Bị lừa đến nơi khám, người già vừa giận vừa sợ, trả lời bác sĩ qua loa, lần sau càng khó rủ. Nói trước một hai hôm, nêu lý do thật, nhờ người cha mẹ tin nói giúp; khi khẩn cấp thì gọi 115.

Có nên trả lời thay bố mẹ khi bác sĩ hỏi?

Để cha mẹ trả lời trước, con bổ sung những gì mình thấy ở nhà. Nếu cha mẹ nghe kém hay lẫn, con nhắc lại câu hỏi cho rõ, và nói với bác sĩ đâu là lời cha mẹ, đâu là điều con quan sát.

Có nên cho bố mẹ nhịn ăn trước khi đi khám không?

Không tự quyết. Hỏi nơi khám hoặc bác sĩ đang theo dõi xem có cần nhịn không và thuốc buổi sáng xử lý thế nào. Với người già có bệnh mạn tính, nhịn ăn hay bỏ thuốc không có chỉ dẫn dễ gây mệt, choáng.

Có nên giấu bố mẹ kết quả khám?

Cha mẹ còn minh mẫn có quyền biết và quyết về cơ thể mình. Có thể hỏi bác sĩ cách nói cho nhẹ, chọn lúc yên tĩnh, có người cha mẹ tin ngồi cùng, và trả lời thật khi cha mẹ hỏi lại.

Khi nào cần đưa bố mẹ đi khám lại trước ngày hẹn?

Khi cha mẹ có biểu hiện lạ sau khi dùng thuốc mới, mệt nhiều hơn, ăn ngủ kém hẳn. Với khó thở, đau ngực, yếu một bên người, nói ngọng đột ngột, lơ mơ hay ngã thì gọi 115 ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138