TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Sửa nhà, xây nhỏ và thuê thợ

Những sai lầm khi sửa nhà lúc cả nhà vẫn ở: chìa khoá, đồ quý và giờ làm của thợ

Vừa ở vừa sửa nhà thì thợ và cả nhà dùng chung một không gian nhiều tuần. Mười điều đừng làm về chìa khoá, đồ quý, giờ làm, trẻ nhỏ và hàng xóm.

A family seen from behind sitting at a small table in one tidy room while plastic sheeting covers a doorway to a room under repair, warm late-afternoon light, wide shot

Khi sửa nhà trong lúc cả nhà vẫn ở, ba điều tuyệt nhiên đừng làm là: cho sửa cùng lúc mọi phòng đến mức không còn chỗ sinh hoạt tử tế, để đồ quý và giấy tờ nằm trong khu nhiều người ra vào, và không thống nhất giờ làm, giờ nghỉ với thợ ngay từ đầu. Vừa ở vừa sửa không chỉ là chuyện bụi; đó là chuyện hai nhóm người dùng chung một ngôi nhà suốt nhiều tuần.

Nhiều gia đình không có chỗ ở tạm, hoặc chỉ sửa một phần nên chọn ở lại. Những tuần đầu thường ổn vì ai cũng nhẫn nại; rắc rối đến dần từ giờ ồn, chìa khoá, đồ thất lạc, trẻ con chạy vào khu thi công, và những bực bội nhỏ tích lại giữa chủ nhà với thợ. Bài không bàn việc kê bếp tạm hay chỗ ngủ, mà đi vào các điều cấm trong cách sống chung với công trình: trước khi khởi công, trong những tuần làm, và lúc dọn trở lại; cuối bài là bảng tự soát và cách gỡ khi đã căng thẳng.

Vừa ở vừa sửa: chỗ hay vỡ nằm ở đâu

Khi nhà trống, thợ làm theo nhịp của công trình. Khi nhà có người ở, nhịp đó phải chen với giờ ăn, giờ ngủ, giờ con đi học, giờ người già nghỉ trưa. Thợ phải đi qua phòng khách để ra nhà vệ sinh, xe vật tư phải đậu trước cửa, đồ nghề phải để qua đêm trong nhà. Mỗi điểm chạm như vậy là một chỗ có thể sinh chuyện nếu không ai nói trước.

Điểm không quay lại được ở đây không phải một bức tường đã trát mà là một mối quan hệ đã sứt mẻ. Khi chủ nhà và thợ đã to tiếng, đã nghi ngờ nhau về một món đồ thất lạc, công trình vẫn phải làm tiếp nhưng không còn ai thoải mái. Người hay gặp là gia đình có người già và trẻ nhỏ, nhà ống hẹp chỉ có một lối đi, và nhà sửa kéo dài nhiều tuần. Những điều cấm dưới đây nhằm giữ cho cả nhà và thợ cùng làm việc, cùng sống được trong mấy tuần ấy.

Trước khi khởi công: bốn điều đừng làm

Đừng cho sửa cùng lúc mọi phòng vì muốn xong nhanh. Làm một lần cho dứt, ai cũng muốn vậy. Nhưng khi mọi phòng cùng bị đục, cả nhà không còn một chỗ sạch để ăn, ngủ, tắm, và người già, trẻ nhỏ là những người chịu đầu tiên. Thay vào đó, chia nhà thành khu: khu đang làm và khu đang ở, luôn giữ ít nhất một phòng ngủ và một nhà vệ sinh dùng được. Nói với thợ: "Mình làm xong tầng trên rồi mới xuống tầng dưới, anh xếp lịch giúp em theo thứ tự đó."

Đừng để đồ quý, giấy tờ, tiền mặt trong khu nhiều người ra vào. Đồ nằm ở chỗ quen thì cứ để đó, nghĩ rằng ai cũng là người tử tế. Nhưng khu thi công có thợ chính, thợ phụ, người giao hàng ra vào, đồ bị dịch chuyển liên tục; một món thất lạc là đủ khiến ai cũng nghi ai. Thay vào đó, trước ngày khởi công, gom đồ quý, giấy tờ nhà, trang sức vào một chỗ có khoá trong khu đang ở hoặc gửi người thân. Nói thẳng với thợ món nào trong khu làm việc là dễ vỡ, cần che.

Đừng khởi công khi chưa thống nhất giờ làm và giờ yên lặng. Thợ quen làm sớm cho mát, chủ nhà quen ngủ muộn; thợ nghỉ trưa ngắn, người già cần ngủ trưa dài. Không nói trước, tuần đầu đã có người khó chịu. Thay vào đó, chốt từ đầu: giờ bắt đầu, giờ nghỉ trưa không dùng máy khoan máy cắt, giờ dọn dẹp cuối ngày, những ngày cần yên tĩnh như ngày con thi. Ghi lại và dán ở chỗ thợ hay đứng.

Đừng quên báo hàng xóm trước khi bắt đầu đục phá. Ngại sang nhà người ta, chủ nhà để thợ cứ làm. Hàng xóm biết chuyện qua tiếng khoan buổi sáng và xe vật tư chắn ngõ, và lời phàn nàn đầu tiên thường đã kèm bực bội. Thay vào đó, sang báo trước vài ngày: sửa phần nào, khoảng bao lâu, giờ ồn nhất, số liên lạc khi có gì phiền. Một lời báo trước làm được nhiều hơn mười lời xin lỗi sau.

Trong những tuần làm: bốn điều đừng làm

Đừng đưa chìa khoá nhà cho thợ mà không biết ai đang giữ. Chủ nhà đi làm sớm, đưa một chiếc chìa cho thợ mở cửa. Chìa chuyền qua tay thợ phụ, có hôm được đánh thêm cho tiện. Công trình xong mà không biết bao nhiêu chìa đang ở ngoài. Thay vào đó, nếu được, chỉ giao chìa cửa dẫn vào khu thi công, không giao chìa cả nhà. Ghi lại giao cho ai, nhắn rằng chìa không đưa cho người khác. Xong việc, thu lại và cân nhắc thay ổ khoá nếu chìa đã qua nhiều tay.

Đừng để trẻ nhỏ và người già đi lại tự do trong khu thi công. Trẻ tò mò, người già quen lối cũ, ai cũng nghĩ "chỉ đi qua một chút". Khu thi công có đồ nghề cắm điện, đinh, mảnh gạch, hố đục, và thợ đang tập trung không để ý ai đi sau lưng. Thay vào đó, ngăn khu làm bằng bạt hoặc cửa có chốt, dặn trẻ đây là chỗ không vào. Nhờ thợ cuối ngày rút điện đồ nghề, gom vật sắc vào một chỗ. Người già cần đi qua thì dọn sẵn một lối đi riêng.

Đừng tự đấu nối điện, nước tạm khi đường cũ đang bị cắt để sửa. Mất điện một phòng, người nhà kéo dây từ phòng khác sang dùng tạm, vắt qua cửa, qua nền ẩm. Tiện vài hôm nhưng đó là chỗ hay xảy ra chập, vấp ngã. Thay vào đó, ngay từ đầu nhờ thợ làm một nguồn điện tạm gọn gàng cho khu đang ở và hỏi rõ phòng nào sẽ mất nước ngày nào để chuẩn bị trước.

Đừng trút bực bội vì bụi, ồn lên thợ trong lúc đang căng. Sống mấy tuần trong bụi, ai cũng mệt. Một câu cáu với thợ lúc tối muộn có thể làm hỏng không khí cả công trình còn lại. Thay vào đó, hẹn mỗi tuần một buổi nói chuyện ngắn: tuần này có gì phiền cho nhà, tuần tới làm gì, ồn nhất ngày nào. Chuyện bực thì nói ở buổi đó, bằng giọng bình thường.

Lúc dọn trở lại: hai điều đừng làm

Đừng dọn vào dùng phòng vừa làm xong khi thợ chưa bàn giao. Phòng đã sơn, đã lát, nhìn sạch là cả nhà muốn chuyển đồ vào ngay cho đỡ chật. Nhưng thợ có thể còn phải dặm, chỉnh, và đồ đạc kê vào thì việc dặm khó hơn, dễ va trầy. Thay vào đó, đợi thợ báo xong và cùng đi xem phòng một lượt, mở cửa cho thoáng vài hôm rồi mới kê đồ. Có trẻ nhỏ hay người già nhạy mùi thì cho phòng thoáng lâu hơn.

Đừng quên thu lại chìa khoá, dọn đồ nghề và kiểm lại đồ quý khi thợ rút. Ngày xong việc thường vội: thợ dọn, chủ nhà trả tiền, mọi người chia tay. Vài tuần sau mới nhớ chìa khoá còn ở ngoài, món đồ cất đi đâu không biết. Thay vào đó, có một danh sách ngắn cho ngày cuối: thu chìa khoá, xem thợ đã mang hết đồ nghề, mở chỗ cất đồ quý kiểm lại, đi một vòng khoá điện nước khu thi công.

Những điều tưởng nên tránh mà thật ra không sao

Không cần đứng canh thợ cả ngày chỉ vì nhà mình đang ở đó. Đứng sau lưng người làm việc khiến ai cũng khó chịu, và thợ dễ làm vội cho xong. Chỉ cần những mốc xem việc đã hẹn và một vòng kiểm cuối ngày là đủ.

Mời thợ chén nước, cho dùng nhà vệ sinh, cho cắm sạc điện thoại cũng không phải là "dễ dãi". Đó là những điều tối thiểu để người ta làm việc tử tế trong nhà mình suốt nhiều tuần. Điều cần giữ chỉ là ranh giới rõ: khu nào thợ được vào, khu nào là chỗ riêng của gia đình. Có ranh giới rõ thì sự thoải mái không thành lộn xộn. Cũng không cần giấu chuyện nhà đang sửa với khách tới chơi; nói trước một câu để khách hiểu, đỡ cho cả chủ lẫn khách phải ngại, và khách cũng biết tránh khu đang làm.

Bảng tự soát trước khi vừa ở vừa sửa

Đọc bảng này cùng cả nhà vào buổi tối trước ngày khởi công, để ai cũng biết phần mình.

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Sửa cùng lúc mọi phòngKhông còn chỗ ăn ngủ tử tếChia khu, giữ một phòng ngủ và một nhà vệ sinh
Để đồ quý trong khu làmThất lạc, nghi ngờ nhauGom vào chỗ có khoá hoặc gửi người thân
Không chốt giờ làm, giờ nghỉNgười già, trẻ nhỏ mất ngủGiờ yên lặng ghi rõ
Không báo hàng xómPhàn nàn kèm bực bộiSang báo trước vài ngày
Giao chìa cả nhàKhông biết chìa ở tay aiChỉ giao chìa khu thi công, thu lại
Để trẻ vào khu thi côngVa chạm đồ nghề, vật sắcNgăn khu, rút điện cuối ngày
Tự kéo điện tạmChập, vấp ngãNhờ thợ làm nguồn tạm
Cáu với thợ lúc mệtKhông khí công trình xấu điBuổi nói chuyện ngắn mỗi tuần
Dọn vào trước khi bàn giaoVa trầy, khó dặmXem cùng thợ, thông thoáng rồi kê đồ
Quên ngày cuốiChìa ở ngoài, đồ lạcDanh sách thu chìa, kiểm đồ

Khi đã căng thẳng giữa nhà mình và thợ: gỡ thế nào

Nếu đã có một lần to tiếng hay một lần nghi ngờ, đừng để công trình chạy tiếp trong im lặng:

  1. Chờ một buổi cho cả hai bên nguôi, rồi hẹn nói chuyện ở chỗ ngoài khu thi công, không có trẻ con và người ngoài.
  2. Nói về việc, không nói về người: "Mấy hôm nay nhà em mệt vì ồn buổi trưa, mình đổi giờ dùng máy cắt được không anh?"
  3. Nếu chuyện là đồ thất lạc, tìm kỹ lại trong nhà trước khi nói ra; tuyệt đối không quy cho ai khi chưa có căn cứ.
  4. Thống nhất lại giờ làm, chìa khoá, khu được vào; nhắn lại một dòng cho cả hai cùng nhớ.
  5. Nếu thật sự mất tài sản giá trị và có căn cứ, giữ nguyên hiện trường, ghi lại sự việc và báo công an nơi cư trú; trường hợp khẩn cấp gọi 113.

Phần lớn căng thẳng khi vừa ở vừa sửa đến từ mệt mỏi hơn là từ ai có lỗi. Một buổi nói chuyện đúng lúc thường đủ để cả công trình còn lại chạy êm.

Câu hỏi thường gặp

Có nên ở lại khi sửa nhà hay nên đi thuê chỗ tạm?

Tuỳ phạm vi sửa. Sửa từng phần, chia được khu thì có thể ở lại; đục phá cả nhà, làm lại điện nước toàn bộ thì nên tính chỗ ở tạm, nhất là khi có người già, trẻ nhỏ hoặc người đang ốm.

Có cần giao chìa khoá nhà cho thợ không?

Chỉ khi thật sự cần, ví dụ chủ nhà đi làm sớm. Nếu giao, ưu tiên chìa cửa vào khu thi công, ghi lại giao cho ai và thu lại khi xong việc. Chìa đã qua nhiều tay thì cân nhắc thay ổ khoá.

Thợ làm ồn vào giờ nghỉ trưa thì nhắc thế nào cho khéo?

Nhắc lại thoả thuận giờ yên lặng đã chốt, bằng giọng bình thường, và đề xuất việc khác ít ồn để làm vào giờ đó. Nếu chưa từng thoả thuận, chốt ngay từ hôm đó và ghi lại.

Người già trong nhà khó chịu vì bụi và tiếng ồn thì nên làm gì?

Dành cho người già phòng xa khu thi công nhất, đóng kín cửa, cho đi gửi ở nhà người thân những ngày ồn nhất. Nếu người già có biểu hiện khó thở, mệt bất thường thì đưa đi gặp bác sĩ, khẩn cấp gọi 115.

Đồ trong nhà bị thợ làm vỡ thì xử lý ra sao?

Chụp ảnh, báo thợ ngay trong ngày, bình tĩnh bàn cách đền hoặc khấu trừ. Tốt nhất là thống nhất trách nhiệm khi làm hỏng đồ từ trước khi khởi công, và che chắn kỹ món dễ vỡ.

Có nên lắp camera khi thợ làm trong nhà không?

Nếu lắp, nên nói rõ cho thợ biết và chỉ quay khu chung, không quay chỗ thợ nghỉ ngơi. Quay lén dễ làm mất lòng tin; cất đồ quý vào chỗ có khoá vẫn là cách hiệu quả hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138