TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Thuê nhà, đặt cọc mua nhà đất

Những sai lầm khi cho thuê nhà lần đầu: mười điều chủ nhà đừng làm

Cho thuê nhà lần đầu: mười điều chủ nhà đừng làm, từ cho thuê không giấy tờ, nhận người vì trả trước nhiều tháng tới tự vào nhà khi vắng, cắt điện khi bị nợ.

An older man seen from behind handing a set of keys to a younger woman at the gate of a small two-story house, hands in focus, side view, warm late-afternoon light

Khi cho thuê nhà của mình lần đầu, ba điều tuyệt nhiên không nên làm là cho thuê mà không có hợp đồng hay giấy tờ gì, chỉ vì người thuê là người quen giới thiệu, chọn người thuê chỉ vì họ trả trước nhiều tháng, và tự xử lý khi người thuê nợ tiền bằng cách cắt điện nước, khoá cửa hay dọn đồ của họ. Ba việc này khiến chủ nhà đúng lý thành người sai và mất nhiều hơn số tiền đang tranh chấp.

Người cho thuê nhà lần đầu thường là gia đình có căn nhà thứ hai, có nhà cũ khi chuyển đi nơi khác, hoặc nhà được thừa hưởng. Họ không làm nghề cho thuê, muốn có thu nhập đều mà không phiền, và thường cả nể với người thuê. Bài không hướng dẫn chọn người thuê hay khai thuế, chỉ gom những điều chủ nhà không nên làm: trước khi giao nhà, trong thời gian cho thuê, và khi có chuyện.

Vì sao chủ nhà lần đầu hay vấp

Cho thuê nhà nghe đơn giản: có nhà, có người thuê, mỗi tháng nhận tiền. Nhưng chủ nhà lần đầu thường chỉ nghĩ tới rủi ro từ phía người thuê, như không trả tiền, phá nhà, mà quên rằng chính mình cũng có nghĩa vụ: giữ nhà ở được, tôn trọng sự riêng tư của người thuê, làm các thủ tục theo quy định, và giải quyết tranh chấp theo đúng cách. Khi bỏ qua nghĩa vụ của mình, chủ nhà mất thế đúng lý ngay cả khi người thuê có lỗi trước.

Điểm không quay lại được với chủ nhà là lúc giao chìa khoá. Trước đó, chủ nhà có thể chọn người, đặt điều kiện, viết thoả thuận. Sau đó, người thuê đã ở trong nhà và có quyền của người thuê, chủ nhà không thể tự ý lấy lại. Vì vậy phần lớn những điều cấm dưới đây nằm ở chặng trước khi giao nhà, phần còn lại là những phản ứng sai khi có chuyện.

Điều cấm trước khi giao nhà

Đừng cho thuê không có hợp đồng, kể cả với người quen. Người quen giới thiệu, chủ nhà ngại làm giấy tờ vì sợ mất lòng. Một năm sau, khi muốn tăng giá, muốn lấy lại nhà hay khi người thuê làm hỏng đồ, không có gì để đối chiếu. Thay vào đó, luôn có một văn bản thoả thuận ghi giá thuê, cọc, thời hạn, mục đích sử dụng, ai sửa chữa cái gì, báo trước bao lâu khi chấm dứt. Nói với người quen một câu: "Làm giấy cho rõ để sau này không ai phải nhớ, cũng là giữ cho cả hai bên."

Đừng chọn người thuê chỉ vì họ trả trước nhiều tháng. Người đề nghị trả trước sáu tháng, một năm khiến chủ nhà thấy yên tâm và ít hỏi thêm. Có những người trả trước nhiều để được giao nhà nhanh, rồi dùng nhà vào việc khác hẳn mục đích đã nói. Thay vào đó, vẫn hỏi đủ: thuê để làm gì, mấy người ở, làm nghề gì, có ý định kinh doanh hay cho thuê lại không. Gặp mặt người sẽ thật sự ở, không chỉ gặp người đứng ra thuê.

Đừng để mục đích sử dụng nhà mơ hồ. Thoả thuận chỉ ghi "cho thuê nhà" mà không ghi "để ở", "để ở kết hợp buôn bán nhỏ" hay "làm văn phòng". Người thuê dùng làm kho chứa hàng, chia phòng cho thuê lại, mở cơ sở kinh doanh, và chủ nhà khó phản đối. Thay vào đó, ghi rõ mục đích sử dụng, số người ở tối đa, có được cho thuê lại không, có được đăng ký kinh doanh tại địa chỉ này không.

Đừng giao nhà khi chưa xem giấy tờ tuỳ thân người thuê và chưa tìm hiểu nghĩa vụ khai báo, thuế. Chủ nhà lần đầu nghĩ chỉ cần nhận tiền. Thực tế, cho thuê nhà kéo theo các nghĩa vụ như phối hợp khai báo cư trú cho người thuê và kê khai thuế với thu nhập từ cho thuê, theo quy định hiện hành. Thay vào đó, xem và lưu bản sao giấy tờ tuỳ thân người thuê, hỏi cơ quan công an cấp xã về khai báo cư trú, hỏi cơ quan thuế về nghĩa vụ kê khai. Quy định có thể thay đổi, nên tra thông tin hiện hành.

Điều cấm trong thời gian cho thuê

Đừng tự vào nhà khi người thuê vắng mặt. Chủ nhà nghĩ nhà mình thì mình vào kiểm tra, sửa chữa lúc nào cũng được. Người thuê về thấy dấu vết có người vào, mất niềm tin, và có khi còn quy cho chủ nhà khi mất đồ. Thay vào đó, nhắn hẹn trước: "Cuối tuần anh chị cần vào xem máy bơm, em sắp xếp giờ nào tiện?" Trừ trường hợp khẩn cấp như cháy, rò nước lớn, chỉ vào khi người thuê đồng ý và tốt nhất có mặt.

Đừng tăng giá giữa hạn trái với thoả thuận. Giá thuê xung quanh tăng, chủ nhà muốn điều chỉnh ngay. Nếu thoả thuận đã ghi giá cố định trong thời hạn, việc đơn phương tăng giá dễ thành tranh chấp, và người thuê tốt có thể bỏ đi. Thay vào đó, ghi trước trong hợp đồng cách điều chỉnh giá khi gia hạn, và khi muốn tăng thì báo trước đủ lâu, nói chuyện thẳng thắn. Giữ được người thuê tốt thường đáng giá hơn phần tăng.

Đừng để nhà xuống cấp rồi đổ cho người thuê. Mái dột, ống nước cũ rò rỉ, điện chập chờn là phần của nhà, không phải do người thuê. Chủ nhà ngại bỏ tiền sửa, kéo dài, rồi tới lúc trả nhà lại trừ cọc vì hư hỏng. Thay vào đó, ghi rõ trong thoả thuận phần nào chủ sửa, phần nào người thuê sửa. Khi người thuê báo hỏng phần thuộc chủ nhà, xử lý sớm và giữ hoá đơn.

Điều cấm khi có chuyện và lúc nhận lại nhà

Đừng cắt điện nước, khoá cửa hay dọn đồ người thuê khi họ nợ tiền. Người thuê nợ hai ba tháng, không nghe điện thoại, chủ nhà bực và muốn ép bằng cách cắt điện nước, thay khoá, chuyển đồ ra ngoài. Những việc này có thể khiến chính chủ nhà vi phạm pháp luật, và đồ đạc mất mát sẽ thành trách nhiệm của bạn. Thay vào đó, gửi văn bản nhắc nợ, nêu thời hạn và hậu quả theo thoả thuận. Không được thì nhờ hoà giải ở chính quyền cấp xã, rồi hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về thủ tục chấm dứt hợp đồng và đòi tiền.

Đừng đòi người thuê dọn đi ngay khi bạn muốn bán nhà hay lấy lại nhà trước hạn. Gia đình cần nhà gấp, có người hỏi mua giá tốt, chủ nhà nhắn người thuê "trong tháng này anh chị cần lấy lại nhà". Người thuê đang ở đúng hạn, có quyền theo thoả thuận, và việc ép dọn đi dễ thành tranh chấp, có khi phải bồi thường. Thay vào đó, đọc lại thoả thuận về chấm dứt trước hạn, báo trước đủ lâu, đề nghị hỗ trợ cụ thể như hoàn cọc đủ, giảm tiền tháng cuối, chịu một phần chi phí chuyển nhà. Nếu bán nhà khi đang cho thuê, nói chuyện sớm với người thuê và người mua về việc ở tiếp tới hết hạn hay không.

Đừng giữ cọc lại "để trừ dần" mà không lập biên bản kiểm nhà. Khi người thuê trả nhà, chủ nhà đi một vòng, nói "để anh chị xem lại rồi tính", giữ cọc vài tuần. Người thuê không biết bị trừ gì, và tranh cãi bắt đầu. Thay vào đó, kiểm nhà cùng người thuê ngay ngày trả, so với ảnh lúc giao, ghi từng khoản cần trừ kèm lý do và ước tính chi phí, phần còn lại hoàn đúng hẹn. Hao mòn do sử dụng bình thường không nên tính vào cọc.

Bảng tóm: đừng gì, hậu quả, làm gì thay

Mười điều cấm cho người cho thuê nhà lần đầu, gom lại để đọc trước khi ký với người thuê đầu tiên.

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Cho thuê không hợp đồngKhông có gì để đối chiếu khi có chuyệnVăn bản ghi đủ giá, cọc, thời hạn, sửa chữa
Chọn người vì trả trước nhiềuNhà bị dùng sai mục đíchHỏi đủ, gặp người sẽ thật sự ở
Để mục đích sử dụng mơ hồThành kho, cho thuê lại, kinh doanhGhi rõ mục đích, số người, cho thuê lại
Bỏ qua giấy tờ, khai báo, thuếVướng thủ tục, vi phạm quy địnhLưu bản sao giấy tờ, hỏi cơ quan chức năng
Tự vào nhà khi vắng mặtMất niềm tin, bị quy trách nhiệmHẹn trước, chỉ vào khi được đồng ý
Tăng giá giữa hạnTranh chấp, mất người thuê tốtGhi cách điều chỉnh khi gia hạn
Để nhà xuống cấp, đổ cho người thuêTrừ cọc sai, mất uy tínGhi rõ ai sửa gì, sửa sớm
Cắt điện nước, khoá cửa khi bị nợChủ nhà thành người vi phạmVăn bản nhắc, hoà giải, hỏi luật sư
Ép người thuê dọn đi trước hạnTranh chấp, có khi phải bồi thườngBáo trước đủ lâu, đề nghị hỗ trợ cụ thể
Giữ cọc không biên bảnTranh cãi, bị đòi lạiKiểm nhà cùng người thuê, ghi từng khoản

Bảng này không làm việc cho thuê phức tạp hơn. Phần lớn các dòng chỉ cần làm một lần lúc đầu, và chúng giúp chủ nhà giữ được thế đúng lý suốt thời gian cho thuê.

Lỡ cho thuê không giấy tờ và đang có chuyện thì làm gì

Nếu bạn đã cho thuê mà không có hợp đồng rõ, và giờ người thuê nợ tiền, dùng nhà sai mục đích hoặc không chịu trả nhà, hãy làm theo thứ tự:

  1. Gom lại mọi thứ chứng minh việc thuê: tin nhắn thoả thuận, lịch sử nhận tiền thuê, người làm chứng, ảnh nhà lúc giao.
  2. Gửi người thuê một văn bản hoặc tin nhắn nêu rõ sự việc, đề nghị cụ thể và thời hạn. Giữ giọng bình tĩnh, không đe doạ.
  3. Không cắt điện nước, không thay khoá, không chuyển đồ của người thuê ra ngoài, dù bạn bực tới đâu.
  4. Nhờ tổ dân phố hoặc chính quyền cấp xã hoà giải, mang theo bằng chứng.
  5. Hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về quyền và thủ tục chấm dứt thuê, đòi tiền. Nếu phát hiện nhà bị dùng vào việc vi phạm pháp luật, báo cơ quan công an.
  6. Sau khi xong việc, lập hợp đồng đầy đủ cho lần cho thuê tiếp theo.

Chủ nhà làm đúng thủ tục có thể mất thêm thời gian, nhưng giữ được thế đúng lý. Tự xử thường nhanh hơn vài ngày nhưng có thể đổi phần đúng thành phần sai.

Câu hỏi thường gặp

Cho người quen thuê nhà có cần làm hợp đồng không?

Nên làm. Hợp đồng không phải là nghi ngờ người quen, mà để hai bên cùng nhớ giống nhau về giá, cọc, thời hạn và ai sửa chữa gì. Khi có chuyện, văn bản giúp giữ cả tiền lẫn tình cảm.

Người thuê nhà nợ tiền, chủ nhà có được cắt điện nước không?

Không nên tự ý cắt điện nước, khoá cửa hay chuyển đồ của người thuê, vì có thể khiến chủ nhà vi phạm. Hãy gửi văn bản nhắc nợ, nhờ hoà giải ở cấp xã và hỏi luật sư về thủ tục.

Chủ nhà có được vào nhà đang cho thuê khi người thuê vắng mặt không?

Trừ trường hợp khẩn cấp, chủ nhà nên hẹn trước và chỉ vào khi người thuê đồng ý, tốt nhất có mặt. Ghi điều này vào thoả thuận để hai bên cùng rõ.

Cho thuê nhà có phải khai báo và nộp thuế không?

Cho thuê nhà thường kéo theo nghĩa vụ phối hợp khai báo cư trú cho người thuê và kê khai thuế với thu nhập từ cho thuê. Quy định cụ thể có thể thay đổi, nên hỏi cơ quan công an cấp xã và cơ quan thuế.

Có nên nhận người thuê trả trước một năm tiền nhà không?

Trả trước không có gì sai, nhưng đừng để nó thay cho việc hỏi mục đích thuê, số người ở và gặp người sẽ thật sự ở. Ghi rõ mục đích sử dụng trong hợp đồng.

Khi người thuê trả nhà, chủ nhà được trừ cọc những khoản nào?

Thường là hư hỏng do người thuê gây ra, tiền thuê hoặc điện nước còn thiếu, và vi phạm thời gian báo trước nếu đã thoả thuận. Hao mòn tự nhiên không nên tính. Kiểm nhà cùng người thuê và ghi từng khoản.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138