Ba điều tuyệt nhiên không nên làm khi xếp hành lý đi máy bay là: nhận xách hộ một gói đồ mà mình không tận mắt đóng, để pin sạc dự phòng và thiết bị có pin rời trong vali ký gửi, và để giấy tờ, tiền, thuốc đang dùng trong vali ký gửi thay vì mang theo người. Hai việc đầu có thể làm bạn bị giữ lại ở khu an ninh; việc thứ ba làm bạn mất trắng thứ quan trọng nhất nếu vali thất lạc.
Chuyện xếp vali hay hỏng vì người ta làm vào tối cuối cùng, vội và mệt, theo thói quen của lần đi xe khách. Thêm vào đó là những lời nhờ khó từ chối của người quen: mang giúp ít đồ ăn, gửi giúp gói quà. Bài đi theo ba nhóm: những thứ không nên nhận mang hộ, những thứ không nên bỏ vào vali ký gửi, những thứ không nên mang trong túi xách tay; tiếp theo là bảng tự soát và cách xử lý khi bị giữ đồ ở khu soi chiếu. Cân nặng, kích thước hành lý theo từng hãng không nằm ở đây; quy định thay đổi nên bạn cần tra quy định hiện hành của hãng và sân bay.
Hành lý hỏng ở đâu, lúc nào thì không sửa được
Một chiếc vali đi qua nhiều tay: quầy ký gửi, băng chuyền, máy soi, khoang hàng, rồi tới băng chuyền ở nơi đến. Túi xách tay thì đi cùng bạn qua cửa an ninh, nơi người soi chiếu có quyền giữ lại bất cứ thứ gì nằm ngoài quy định. Mỗi chặng có một kiểu rủi ro riêng: vali có thể bị mở kiểm tra khi bạn không có mặt, có thể tới chậm một ngày, có thể bị vỡ; túi xách tay có thể bị giữ lại nguyên một món mà bạn không có cách nào gửi về.
Điểm không quay lại có hai lúc: khi vali đã lăn vào băng chuyền ở quầy ký gửi, và khi túi đã qua máy soi. Sau hai lúc đó, mọi thứ trong vali nằm ngoài tầm tay bạn suốt chuyến bay, còn món bị giữ ở khu soi chiếu thường phải bỏ lại. Người hay vấp nhất là người đi lần đầu, người lớn tuổi được con cháu xếp vali hộ, và người đi về quê ăn Tết với vali đầy quà nhờ mang.
Những thứ không nên nhận mang hộ
Đừng nhận xách hộ gói đồ của người lạ ở sân bay, kể cả khi họ nói đang quá cân. Lời nhờ thường rất hợp lý: người ta quá cân, xin gửi nhờ một túi nhỏ, tới nơi sẽ có người nhận. Hành lý mang tên bạn thì bạn chịu trách nhiệm với mọi thứ bên trong, dù không biết trong đó có gì. Thay vào đó: từ chối thẳng, lịch sự: "Xin lỗi, em không mang đồ hộ người khác được". Không cần giải thích thêm.
Đừng nhận mang hộ người quen một gói đã dán kín mà mình không được xem. Với người quen, từ chối khó hơn nhiều, nhất là khi gói đồ là quà biếu, đồ ăn quê, thuốc gửi cho con cháu ở xa. Hậu quả điển hình: một người mang hộ gói quà, tới khu soi chiếu mới biết bên trong có món không được mang, phải đứng giải thích một thứ mình không biết rõ. Thay vào đó: nói "Anh chị để em mở ra xem và tự đóng lại nhé"; không được mở thì không mang.
Đừng nhận mang hộ thực phẩm tươi, thịt, hạt giống sang nước khác. Người thân bên kia nhớ món quê, người bên này muốn gửi, người mang thì ngại từ chối. Nhiều nước kiểm soát chặt nhóm hàng này. Thay vào đó: tra quy định hiện hành của nơi đến trước khi nhận lời; không chắc thì chọn đồ khô đóng gói có nhãn rõ ràng.
Những thứ không nên bỏ vào vali ký gửi
Đừng để pin sạc dự phòng, pin rời, thiết bị có pin lithium trong vali ký gửi. Xếp đồ điện tử chung một chỗ trong vali là phản xạ cho gọn. Phần lớn quy định hàng không hiện nay yêu cầu pin sạc dự phòng và pin rời phải để ở hành lý xách tay, có giới hạn dung lượng. Hậu quả: vali bị mở kiểm tra, pin bị lấy ra, có khi bạn bị gọi lại quầy khi đang chờ lên máy bay. Thay vào đó: gom pin sạc, pin rời vào túi xách tay; tra quy định dung lượng hiện hành của hãng trước chuyến đi.
Đừng để hộ chiếu, giấy tờ, tiền, thẻ trong vali ký gửi. Có người sợ móc túi nên giấu sâu trong vali. Nhưng vali có thể thất lạc hay tới chậm, và bạn cần giấy tờ ngay ở quầy nhập cảnh. Thay vào đó: giấy tờ, tiền, thẻ để trong túi đeo người hoặc túi xách tay, chia làm hai chỗ.
Đừng để thuốc đang dùng hằng ngày trong vali ký gửi. Vali tới chậm một ngày là người đang dùng thuốc đều đặn bị gián đoạn. Thay vào đó: mang theo người lượng thuốc đủ dùng cho cả chuyến, cộng thêm vài ngày dự phòng, để trong vỏ hộp gốc, kèm đơn của bác sĩ.
Đừng để đồ dễ vỡ, máy tính, máy ảnh trong vali ký gửi mà không bọc. Vali ký gửi bị xếp chồng và va đập trên băng chuyền. Thay vào đó: máy tính, máy ảnh mang theo người; đồ dễ vỡ như chai lọ, đồ gốm thì bọc nhiều lớp quần áo, để giữa vali, không sát thành.
Những thứ không nên mang trong túi xách tay
Đừng mang chai lọ chất lỏng vượt dung tích cho phép trong túi xách tay. Nước hoa, kem dưỡng, dầu gội, nước mắm, mật ong đều tính là chất lỏng hoặc dạng sệt. Hậu quả: bị giữ lại ở khu soi chiếu, phải bỏ. Thay vào đó: đồ chất lỏng dung tích lớn cho vào vali ký gửi; trong túi xách tay chỉ giữ chai nhỏ theo quy định hiện hành, gom vào một túi trong suốt để đưa ra nhanh.
Đừng để dao, kéo, dụng cụ sắc nhọn, bật lửa lẫn trong túi xách tay. Con dao gọt trái cây, chiếc kéo nhỏ trong bộ đồ cắt móng, chiếc bật lửa quen tay bỏ túi là những thứ người ta hay quên nhất. Hậu quả: bị giữ lại, cả hàng phía sau phải chờ. Thay vào đó: lục túi xách tay một lần trước khi ra khỏi nhà, chuyển các món này vào vali ký gửi hoặc để ở nhà.
Đừng nhồi túi xách tay tới mức phải bới tung ra ở khu soi chiếu. Túi xách tay càng chật thì lúc nhân viên yêu cầu lấy máy tính, túi chất lỏng ra càng mất thời gian, đồ rơi vãi, dễ để quên trên khay. Thay vào đó: xếp máy tính, túi đựng chai lọ nhỏ và giấy tờ ở ngăn ngoài cùng để lấy ra trong vài giây; xong khay nào thì kiểm lại khay đó trước khi đi.
Bảng tự soát: trước khi đóng vali, hãy chắc mình KHÔNG…
Mở vali và túi xách tay một lần cuối, đi lần lượt từng dòng.
| Đừng | Hậu quả hay gặp | Thay vào đó |
|---|---|---|
| Xách hộ đồ người lạ | Chịu trách nhiệm thứ mình không biết | Từ chối thẳng, lịch sự |
| Mang hộ gói kín của người quen | Bị giữ, không giải thích được | Mở ra xem, tự đóng lại |
| Mang hộ thực phẩm tươi sang nước khác | Bị tịch thu, bị phạt | Tra quy định, chọn đồ khô có nhãn |
| Pin sạc dự phòng trong vali ký gửi | Vali bị mở, bị gọi lại | Để túi xách tay, tra dung lượng |
| Giấy tờ, tiền trong vali | Kẹt ở quầy nhập cảnh khi vali chậm | Túi đeo người, chia hai chỗ |
| Thuốc đang dùng trong vali | Gián đoạn điều trị | Mang theo người, vỏ gốc, đơn thuốc |
| Đồ dễ vỡ không bọc | Vỡ, hỏng | Mang theo người hoặc bọc kỹ |
| Chất lỏng quá cỡ trong túi xách tay | Bị giữ ở khu soi chiếu | Cho vào vali ký gửi |
| Dao, kéo, bật lửa trong túi xách tay | Bị giữ, mất thời gian | Lục túi trước khi đi |
Khi bị giữ đồ ở khu soi chiếu hoặc vali bị mở
Giữ bình tĩnh là cách nhanh nhất để qua khu an ninh mà không mất thêm gì.
- Nghe rõ nhân viên nói món nào không được mang; hỏi ngắn món đó có gửi lại được không, hay phải bỏ.
- Không tranh cãi, không cố giải thích dài; nhân viên làm theo quy định chung, không có quyền châm chước riêng.
- Nếu món đồ có giá trị và còn thời gian, hỏi về phương án gửi hành lý thêm hoặc nhờ người tiễn mang về.
- Vali có giấy báo đã bị mở kiểm tra: kiểm lại đồ ngay ở băng chuyền nơi đến, thiếu hay hỏng thì báo quầy hành lý trước khi rời khu nhận hành lý và xin biên bản.
- Vali thất lạc hoặc tới chậm: khai báo ngay tại quầy hành lý của sân bay đến, giữ thẻ hành lý và mọi giấy tờ được đưa.
- Giữ hoá đơn những thứ phải mua tạm trong lúc chờ vali, như quần áo, đồ dùng cá nhân; hỏi hãng về khoản hỗ trợ theo quy định hiện hành của họ.
Những điều tưởng cấm mà thật ra mang được
Không phải đồ ăn nào cũng bị cấm. Bánh, kẹo, đồ khô đóng gói mang trong túi xách tay đi chuyến nội địa thường không vấn đề, miễn không phải dạng lỏng hay sệt quá dung tích. Thuốc đang dùng cũng mang được, kể cả dạng lỏng với lượng cần cho chuyến đi, chỉ cần để trong vỏ gốc và có đơn. Đồ dùng cho trẻ nhỏ như sữa, nước cho bé thường được xem xét riêng; hỏi nhân viên khi qua khu soi chiếu thay vì đổ bỏ từ trước.
Máy tính, máy ảnh, điện thoại mang lên máy bay là chuyện bình thường; thứ cần để ý chỉ là pin rời và pin sạc dự phòng. Một chiếc ô gấp, chai nước rỗng để lấy nước sau khu an ninh cũng thường không bị giữ. Khi không chắc một món có mang được hay không, cách nhanh nhất là tra trang hướng dẫn hành lý của chính hãng mình bay, hoặc hỏi nhân viên quầy ký gửi trước khi gửi vali, lúc đó vẫn còn kịp chuyển món đồ sang chỗ đúng.
Câu hỏi thường gặp
Pin sạc dự phòng để hành lý ký gửi được không?
Theo phần lớn quy định hàng không hiện nay thì không; pin sạc dự phòng và pin rời phải để ở hành lý xách tay, có giới hạn dung lượng. Quy định cụ thể khác nhau theo hãng và thời điểm, nên hãy tra quy định hiện hành trước chuyến đi.
Có nên nhận xách hộ đồ cho người lạ ở sân bay không?
Không. Hành lý mang tên bạn thì bạn chịu trách nhiệm với mọi thứ bên trong. Từ chối thẳng và lịch sự là đủ, không cần giải thích hay xin lỗi nhiều.
Mang nước mắm, mật ong lên máy bay được không?
Đây là chất lỏng hoặc dạng sệt, nên không mang được trong túi xách tay nếu vượt dung tích cho phép. Có thể cho vào vali ký gửi, đóng gói kỹ chống đổ vỡ; đi nước ngoài thì tra thêm quy định nhập khẩu thực phẩm của nơi đến.
Thuốc nên để ở hành lý nào?
Thuốc đang dùng hằng ngày nên mang theo người trong túi xách tay, để trong vỏ hộp gốc kèm đơn của bác sĩ. Nếu thuốc dạng lỏng có dung tích lớn, hỏi trước nhân viên sân bay hoặc hãng về thủ tục.
Người quen nhờ mang quà đi nước ngoài có nên nhận không?
Có thể nhận nếu bạn được tận mắt xem và tự đóng gói, món đồ không nằm trong nhóm bị kiểm soát của nơi đến, và hành lý của bạn còn chỗ. Gói kín không được xem thì nên từ chối.
Vali bị vỡ, mất đồ thì làm gì?
Báo ngay tại quầy hành lý trước khi rời khu nhận hành lý, xin biên bản, chụp ảnh vali và đồ bị hỏng, giữ thẻ hành lý. Rời khỏi khu đó rồi mới báo thì việc giải quyết khó hơn nhiều.