TuyetNhien.comTuyệt Nhiên
Mở quán nhỏ và buôn bán nhỏ

Những điều không nên làm khi lấy hàng gối đầu, nợ nhà cung cấp ở quán nhỏ

Nhận gối đầu mà không hỏi điều kiện, lấy quá sức bán vì được nợ, trả trễ mà im lặng, nợ chỗ này trả chỗ kia: những điều đừng làm khi nợ nhà cung cấp.

A young man seen from behind counting cardboard boxes stacked by the back door of a small eatery while a delivery tricycle waits in the alley, bright overcast light, wide shot

Ba điều tuyệt nhiên đừng làm khi lấy hàng gối đầu cho quán: đừng nhận lời cho nợ hào phóng mà không hỏi điều kiện đi kèm, đừng lấy nhiều hơn sức bán chỉ vì chưa phải trả tiền ngay, và đừng trả trễ mà im lặng chờ bị gọi. Gối đầu là một cách xoay vốn phổ biến, nhưng dùng sai thì nó biến khoản nợ nhỏ thành gánh nặng làm quán mất mối hàng tốt nhất.

Quán nhỏ hay lấy hàng theo kiểu gối đầu: lô này trả khi nhận lô sau, hoặc cuối tuần, cuối tháng mới thanh toán. Người chủ quán thấy dễ thở vì không phải ứng tiền ngay, và nhà cung cấp cũng sẵn lòng vì muốn giữ khách. Danh sách đi lần lượt qua ba thời điểm: lúc thoả thuận, trong lúc đang nợ, và khi xoay không kịp. Bài không bàn chuyện vay vốn hay sản phẩm tài chính, chỉ nói chuyện nợ tiền hàng với mối quen.

Gối đầu vận hành thế nào và chỗ nào dễ trượt

Với quán ăn, quán nước, tiệm nhỏ, nhà cung cấp thường là vài mối quen: người giao rau thịt mỗi sáng, đại lý nước giải khát, mối đồ khô, mối đá. Phần lớn giao tận nơi, ghi phiếu, và cho trả dồn. Đây là một nếp làm ăn có từ lâu, dựa nhiều vào chữ tín hơn là giấy tờ.

Chỗ dễ trượt là gối đầu che mất cảm giác tiền. Hàng về đầy kho mà ví chưa vơi, chủ quán thấy mình đang ổn. Tới kỳ trả, mấy mối cùng đến một lúc, cộng lại thành khoản lớn hơn hẳn tiền trong quầy. Điểm không quay lại được là lúc mối hàng thôi giao: khi đó quán phải tìm mối mới, thường với điều kiện kém hơn, trong khi khoản nợ cũ vẫn còn đó.

Người hay gặp cảnh này nhất là quán mới mở được vài tháng, đang bán khá nên nhập mạnh tay, và quán vừa trải qua một tháng vắng mà vẫn giữ nhịp nhập hàng như cũ.

Lúc thoả thuận: đừng nhận cái lợi mà không hỏi cái giá

Đừng nhận lời cho nợ hào phóng mà không hỏi điều kiện đi kèm. Một mối mới chào "cứ lấy đi, cuối tháng tính" nghe rất dễ chịu. Nhưng đi kèm có thể là phải lấy đủ một lượng tối thiểu, chỉ được lấy của một mối, hoặc đơn giá cao hơn mua trả tiền ngay. Hậu quả: quán bị buộc vào một mối, muốn đổi cũng khó. Thay vào đó, hỏi thẳng từ đầu: "Lấy trả ngay thì giá thế nào, lấy gối đầu thì giá thế nào, có phải lấy tối thiểu bao nhiêu không ạ?", và ghi lại câu trả lời bằng tin nhắn.

Đừng nhận hàng mà không kiểm và không ký phiếu ngay lúc giao. Buổi sáng bận, người giao để hàng ở cửa, chủ quán ký đại hoặc không ký. Cuối tháng, số trên phiếu của mối và số chủ quán nhớ không khớp, mà không ai chứng minh được. Thay vào đó, mỗi lần giao đều đếm, kiểm hàng hỏng, ghi số lượng thật vào phiếu, giữ một bản. Hàng thiếu, hàng hỏng thì ghi ngay trên phiếu và chụp ảnh gửi mối trong ngày.

Đừng lấy nhiều hơn sức bán chỉ vì được nợ. Chưa phải trả tiền nên người ta lấy dư cho chắc, hoặc lấy thêm vì được khuyến mãi theo số lượng. Hàng tươi thì hỏng, hàng khô thì nằm kho, trong khi tiền nợ vẫn tính đủ. Thay vào đó, đặt hàng theo lượng bán thật của tuần trước, và chỉ lấy thêm khi có lý do cụ thể như dịp lễ, một đơn đặt lớn.

Trong lúc đang nợ: đừng để mối hàng biết tin xấu sau cùng

Đừng trả trễ mà im lặng. Thiếu tiền thì ngại, ngại thì né cuộc gọi. Mối hàng không biết lý do sẽ nghĩ tới điều xấu nhất và dừng giao. Hậu quả: quán mất mối, trong khi chỉ cần một câu báo trước là mọi chuyện có thể khác. Thay vào đó, báo trước ngày tới hạn, nói rõ trả được bao nhiêu và khi nào trả nốt: "Tuần này quán em vắng, em trả trước phần này, phần còn lại thứ sáu tuần sau em gửi đủ". Rồi giữ đúng lời.

Đừng lấy tiền của mối này để trả mối kia rồi xoay vòng. Khi kẹt, cách nhanh nhất là nợ thêm chỗ chưa đòi để trả chỗ đang đòi. Vòng xoay này chạy được vài tháng, rồi một ngày mấy mối cùng đòi một lúc và quán không còn chỗ xoay. Thay vào đó, khi thấy mình bắt đầu phải xoay vòng, đó là tín hiệu dừng lại: cắt bớt lượng hàng, bớt món, và nói chuyện với từng mối về lịch trả dần.

Đừng dùng tiền đáng lẽ trả hàng để sửa sang hay mua sắm cho quán. Tiền về quầy, chủ quán thấy cần thay máy, sửa bảng hiệu, thêm bàn ghế, nghĩ tiền hàng thì để sau. Tới kỳ trả lại thiếu. Thay vào đó, tách riêng một chỗ để dồn tiền trả hàng mỗi ngày, coi đó là tiền của người khác đang gửi ở quán; việc sửa sang chỉ dùng phần lời thật đã trừ hết nợ.

Đừng để nhân viên tự ký nhận hàng và nhận nợ thay mà không có quy định. Chủ quán vắng, nhân viên ký đại phiếu nhận, có khi nhận thêm hàng ngoài đơn. Cuối tháng phát sinh khoản nợ không ai đặt. Thay vào đó, quy định rõ ai được đặt, ai được ký, và hàng ngoài đơn thì không nhận nếu chưa hỏi chủ quán.

Đừng để mặt hàng chính chỉ phụ thuộc vào một mối duy nhất. Một mối quen, giá ổn, giao đều, người ta không muốn tìm thêm. Nhưng nếu mối đó dừng giao vì bất kỳ lý do gì, kể cả lý do không liên quan tới quán, quán không có gì để bán. Thay vào đó, với vài mặt hàng chính, giữ thêm một mối dự phòng, lấy ít nhưng đều để hai bên còn biết nhau.

Khi xoay không kịp: đừng làm mất luôn chữ tín còn lại

Đừng đổi sang mối mới mà bỏ dở nợ mối cũ. Nợ nhiều, ngại gặp, chủ quán chuyển sang lấy của mối khác và mong chuyện cũ chìm dần. Giới cung cấp hàng trong một khu thường biết nhau, và tiếng nợ không trả đi nhanh hơn người ta tưởng. Thay vào đó, gặp mối cũ, thừa nhận khoản nợ, đề nghị lịch trả dần cụ thể, kể cả khi đã chuyển sang lấy hàng nơi khác.

Đừng ký giấy nhận nợ, giao đồ đạc quán khi đang bị ép. Bị đòi gắt, người ta dễ ký mọi thứ cho xong, kể cả những giấy có điều khoản bất lợi hoặc đồng ý giao máy móc của quán. Thay vào đó, xin thời gian đọc kỹ, chỉ ký những gì mình hiểu và làm được; khoản lớn thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi đặt bút.

Đừng hứa một ngày trả mà trong bụng biết mình không giữ được. Bị hỏi dồn, người ta buột miệng hẹn ngày gần nhất cho qua chuyện. Tới ngày lại lỗi hẹn, và lần lỗi hẹn thứ hai làm mất lòng tin nhiều hơn chính khoản nợ. Thay vào đó, hẹn xa hơn một chút nhưng chắc chắn: "Em xin tới cuối tháng, em biết chắc lúc đó có đủ", rồi trả sớm hơn nếu được.

Bảng tự soát: trước khi nhận lô hàng gối đầu, hãy chắc mình KHÔNG

Đọc lại mỗi khi nhận một mối mới hoặc tăng lượng lấy hàng.

ĐừngHậu quả hay gặpThay vào đó
Nhận gối đầu không hỏi điều kiệnBị buộc lượng, buộc mối, giá cao hơnHỏi rõ giá trả ngay và giá gối đầu
Không kiểm, không ký phiếuSố nợ cuối tháng không khớpĐếm, ghi số thật, giữ một bản
Lấy quá sức bánHàng hỏng, nợ vẫn đủĐặt theo lượng bán tuần trước
Trễ hạn mà im lặngMối dừng giaoBáo trước, hẹn ngày trả nốt
Xoay vòng giữa các mốiNhiều mối cùng đòi một lúcDừng lại, bớt hàng, xin trả dần
Tiêu tiền hàng vào sửa sangThiếu tiền tới kỳ trảTách riêng tiền trả hàng mỗi ngày
Nhân viên tự ký nhậnNợ phát sinh không ai đặtQuy định người đặt, người ký
Bỏ mối cũ khi còn nợMất tiếng trong khuGặp mặt, hẹn lịch trả dần
Ký giấy khi bị épCam kết bất lợiXin thời gian đọc, hỏi người có chuyên môn

Lỡ nợ dồn nhiều mối rồi thì gỡ thế nào

Khi nợ đã dồn ở nhiều mối, việc cần nhất là nhìn rõ toàn bộ con số thay vì chữa cháy từng cuộc gọi:

  1. Liệt kê tất cả các mối đang nợ, số tiền, ngày tới hạn, mối nào là hàng chính không thể thiếu.
  2. Cắt ngay phần hàng không cần thiết, bớt những món bán chậm để giảm lượng nhập.
  3. Gặp từng mối, bắt đầu từ mối hàng chính, nói thật tình hình và đề nghị một lịch trả dần mà mình chắc chắn làm được, không hứa quá sức.
  4. Mỗi ngày dồn một phần tiền trả nợ vào chỗ riêng trước khi tiêu bất cứ khoản nào khác, và trả đúng lịch đã hẹn dù chỉ là phần nhỏ.
  5. Nếu sau một thời gian vẫn không cân được, nhìn thẳng vào câu hỏi có nên thu hẹp hay dừng quán, thay vì nợ thêm để kéo dài. Đừng vay nóng để trả tiền hàng.

Những việc tưởng làm mất chữ tín mà thật ra không

Xin trả dần không phải là mất mặt. Nhiều mối hàng làm ăn lâu năm quý một khách báo trước và trả đều hơn một khách lúc trả sòng phẳng, lúc biến mất. Chữ tín nằm ở việc giữ lời hẹn, không nằm ở chỗ chưa từng xin khất.

Mua trả tiền ngay khi có điều kiện cũng không phải là làm khó mối. Có mối còn bớt cho khách trả ngay, và quán thì nhìn rõ tiền của mình hơn. Có thể kết hợp: hàng chính lấy gối đầu, hàng phụ trả ngay.

Nói thật với mối hàng rằng quán đang khó cũng không làm mình yếu thế. Mối làm ăn lâu thường từng thấy nhiều quán qua những tháng vắng, và họ dễ du di hơn khi được biết sớm thay vì đoán.

So giá với mối khác cũng không phải là phản bội mối quen. Thỉnh thoảng hỏi giá nơi khác giúp chủ quán biết mình đang lấy ở mức nào, và có căn cứ để nói chuyện lại với mối quen một cách đàng hoàng.

Câu hỏi thường gặp

Lấy hàng gối đầu có lợi gì cho quán nhỏ?

Gối đầu giúp quán không phải ứng toàn bộ tiền hàng một lúc, dễ xoay trong những tháng đầu. Nhưng cần hỏi rõ điều kiện đi kèm, đặt theo lượng bán thật và trả đúng hẹn để không biến nó thành gánh nợ.

Trả chậm tiền hàng thì nên nói với nhà cung cấp thế nào?

Báo trước ngày tới hạn, nói rõ trả được bao nhiêu và ngày nào trả nốt, rồi giữ đúng lời. Một câu báo sớm giữ được mối hàng tốt hơn nhiều so với né tránh cuộc gọi.

Có nên lấy hàng của một mối duy nhất?

Với mặt hàng chính, nên có thêm một mối dự phòng, lấy ít nhưng đều. Phụ thuộc hoàn toàn vào một mối khiến quán dễ bị động khi mối đó gặp trục trặc.

Nhận hàng thiếu hoặc hỏng thì xử lý sao?

Ghi ngay số lượng thật và tình trạng hàng trên phiếu giao, chụp ảnh và báo mối trong ngày, giữ lại một bản phiếu. Để tới cuối tháng mới nói thì rất khó chứng minh và dễ mất lòng nhau.

Nợ nhà cung cấp nhiều quá có nên vay để trả?

Bài này không khuyên vay. Trước hết nên liệt kê toàn bộ nợ, cắt bớt hàng, gặp từng mối xin trả dần theo lịch làm được. Nếu vẫn không cân được, cần nhìn lại có nên thu hẹp quán, và có thể hỏi người có chuyên môn về tài chính.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138